Συναγερμός στην Ευρώπη: Η κοκαΐνη εξαπλώνεται – Στο μικροσκόπιο τα νέα προϊόντα νικοτίνης

Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ναρκωτικών (EUDA) προειδοποιεί στην ετήσια έκθεσή της για το 2026 ότι η κοκαΐνη καταγράφει αυξημένη διαθεσιμότητα σε ολόκληρη την Ευρώπη, εδραιώνοντας τη θέση της ως η δεύτερη πιο διαδεδομένη παράνομη ουσία μετά την κάνναβη.

Η έκθεση περιγράφει μια αγορά ναρκωτικών που γίνεται ολοένα πιο σύνθετη, με μεγαλύτερη ποικιλία ουσιών, ισχυρότερα προϊόντα και πιο εξελιγμένα δίκτυα διακίνησης. Παράλληλα, η παγκόσμια παραγωγή κοκαΐνης παραμένει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, γεγονός που ενισχύει τη διαθεσιμότητά της στην ευρωπαϊκή αγορά.

Τα ανησυχητικά στοιχεία για την κοκαΐνη

Τα στοιχεία της EUDA αποτυπώνουν την έκταση του φαινομένου στην Ευρωπαϊκή Ένωση:

• Περίπου 2,5 εκατομμύρια νέοι ηλικίας 15-34 ετών έκαναν χρήση κοκαΐνης το τελευταίο έτος.
• Περίπου 37.000 άτομα που εισήχθησαν για πρώτη φορά σε προγράμματα θεραπείας εξαρτήσεων δήλωσαν την κοκαΐνη ως κύρια ουσία χρήσης.
• Οι νέες εισαγωγές σε θεραπευτικά προγράμματα για χρήση crack αυξήθηκαν στις 11.400 το 2024 από 9.900 το 2023.
• Σε 20 ευρωπαϊκές χώρες η κοκαΐνη συνδέθηκε με 1.133 θανάτους το 2024, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 27% των θανάτων που σχετίζονται με ναρκωτικά.

Η υπηρεσία επισημαίνει ότι οι περισσότεροι θάνατοι συνδέονται με ταυτόχρονη χρήση πολλαπλών ψυχοδραστικών ουσιών, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο δύσκολη την αντιμετώπιση του προβλήματος.

Το λαθρεμπόριο καπνού παραμένει πονοκέφαλος

Παράλληλα με την αγορά ναρκωτικών, οι ευρωπαϊκές αρχές συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν το πρόβλημα του παράνομου εμπορίου καπνικών προϊόντων.

Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης και η Europol έχουν επανειλημμένα επισημάνει ότι τα κυκλώματα λαθρεμπορίου αξιοποιούν διασυνοριακές διαδρομές διακίνησης, ενώ τα τελευταία χρόνια έχουν εντοπιστεί και παράνομες μονάδες παραγωγής καπνικών προϊόντων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η εξέλιξη αυτή δυσκολεύει τον εντοπισμό των κυκλωμάτων και αυξάνει την ανάγκη για στενότερη συνεργασία μεταξύ των κρατών-μελών και των ευρωπαϊκών αρχών επιβολής του νόμου.

Στο μικροσκόπιο τα νέα προϊόντα νικοτίνης

Την ίδια ώρα, οι Βρυξέλλες προχωρούν στην αναθεώρηση της Οδηγίας για τα Προϊόντα Καπνού (TPD), η οποία αποτελεί το βασικό νομοθετικό πλαίσιο για τα συμβατικά τσιγάρα, τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τις νεότερες μορφές κατανάλωσης νικοτίνης.

Στην αξιολόγηση που δημοσίευσε το 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι υφιστάμενοι κανόνες συνέβαλαν σημαντικά στη μείωση του καπνίσματος και των θανάτων που σχετίζονται με τον καπνό. Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι η ταχεία ανάπτυξη προϊόντων όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού και τα σακουλάκια νικοτίνης δημιουργεί νέες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αυξανόμενη έκθεση των νέων σε προϊόντα νικοτίνης και η διαδικτυακή προώθησή τους, τομέας στον οποίο η Επιτροπή θεωρεί ότι απαιτείται αυστηρότερη εποπτεία.

Νέο πλαίσιο εντός του 2026

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη ανακοινώσει ότι θα προχωρήσει σε μελέτη επιπτώσεων και ευρεία διαβούλευση με τα κράτη-μέλη και τους εμπλεκόμενους φορείς, με στόχο την αναθεώρηση του ευρωπαϊκού πλαισίου ελέγχου του καπνού και των προϊόντων νικοτίνης εντός του 2026.

Η διπλή πρόκληση της αυξημένης διαθεσιμότητας κοκαΐνης και της εξάπλωσης των νέων προϊόντων νικοτίνης αναδεικνύει την ανάγκη για μια πιο ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή στρατηγική δημόσιας υγείας, η οποία θα συνδυάζει την πρόληψη, τον έλεγχο της αγοράς και την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των παράνομων δικτύων διακίνησης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Μιχάλης Τυρίμος (Capacitor Partners): Ελλάδα και Κύπρος χτίζουν κοινό οικοσύστημα τεχνητής νοημοσύνης
• Ανάπτυξη χωρίς ευημερία; Γιατί οι Έλληνες δεν νιώθουν την οικονομική ανάκαμψη
• Τουρισμός: Άλμα 37% στα έσοδα και 27% στις αφίξεις – Νέο ρεκόρ προ των πυλών