Τραμπ: «Η Μελόνι με ικέτευε για μια φωτογραφία» – Ο διπλωματικός «σεισμός» ΗΠΑ-Ιταλίας

• Ο Ντόναλντ Τραμπ ισχυρίστηκε δημοσίως ότι η Τζόρτζια Μελόνι τον «ικέτευε» για μια φωτογραφία στη Σύνοδο των G7, προκαλώντας την άμεση και οργισμένη αντίδραση της Ρώμης.
• Η Ιταλίδα πρωθυπουργός διέψευσε κατηγορηματικά τον ισχυρισμό ως «καθαρή επινόηση», κατηγορώντας τον Αμερικανό πρόεδρο ότι επιδεικνύει μεγαλύτερη ανοχή στους εχθρούς της Δύσης παρά στους παραδοσιακούς συμμάχους του.
• Η κρίση πήρε θεσμικές διαστάσεις με την ακύρωση του ταξιδιού του Αντόνιο Ταγιάνι στην Ουάσιγκτον και την τηλεφωνική παρέμβαση του Ιταλού προέδρου Σέρτζιο Ματαρέλα, ο οποίος εξέφρασε την πλήρη αλληλεγγύη του στην πρωθυπουργό.

Ένα πρωτοφανές διπλωματικό ρήγμα κλυδωνίζει συθέμελα τις σχέσεις Ουάσιγκτον και Ρώμης, με αφορμή τις υποτιμητικές δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ κατά της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι. Η ανοιχτή σύγκρουση οδήγησε στην ακύρωση της επίσημης επίσκεψης του Ιταλού υπουργού Εξωτερικών στις ΗΠΑ.

Η επίμαχη συνέντευξη και το παρασκήνιο της G7

Η διπλωματική κρίση, που πλέον λαμβάνει διαστάσεις χιονοστιβάδας, πυροδοτήθηκε κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνέντευξης του Ντόναλντ Τραμπ στην ιταλική εκπομπή «Aria che Tira» του τηλεοπτικού δικτύου La7. Στην έναρξη της συζήτησης, ο Αμερικανός πρόεδρος έστρεψε αμέσως τη συζήτηση στην Τζόρτζια Μελόνι, ρωτώντας πώς είναι η πρωθυπουργός και τι είπε όταν τον συνάντησε. Στη συνέχεια, ισχυρίστηκε ότι στο περιθώριο της πρόσφατης συνόδου κορυφής της G7 στη Γαλλία, η Ιταλίδα πρωθυπουργός τον παρακαλούσε επίμονα για μια κοινή τους φωτογραφία. Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, ο ίδιος δεν θεωρούσε καν απαραίτητο να της μιλήσει, ωστόσο τελικά τη «λυπήθηκε» επειδή η ίδια ήθελε διακαώς αυτή την εικόνα.

Το κλίμα ψυχρότητας, ωστόσο, είχε ήδη καταγραφεί κατά τη διάρκεια των εργασιών της ίδιας της συνόδου G7. Σε ένα χαρακτηριστικό πηγαδάκι, παρουσία του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και του Γερμανού καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς, ο Τραμπ υποστήριξε μπροστά τους ότι «εγκαταλείφθηκε» από τη Μελόνι. Όταν ο Κόστα ρώτησε με νόημα αν οι δυο τους τα ξαναβρήκαν, η Ιταλίδα πρωθυπουργός επιχείρησε να ρίξει τους τόνους απαντώντας πως «ήμασταν πάντα φίλοι». Ο Τραμπ, όμως, χαμογελώντας επανέλαβε: «Εγκαταλείφθηκα», αναγκάζοντας τη Μελόνι να απαντήσει γελώντας πως δεν συνέβη κάτι τέτοιο. Μετά τη λήξη της συνόδου, η Μελόνι είχε δηλώσει διπλωματικά ότι οι σχέσεις τους δεν έχουν αλλάξει, ότι δεν υπήρξαν αντεγκλήσεις και πως οι δύο ηγέτες κατανοούν τις απόψεις ο ένας του άλλου, ένα αφήγημα που κατέρρευσε οριστικά μετά τις δηλώσεις Τραμπ.

Η θεσμική και οργισμένη απάντηση της Ρώμης

Η αντίδραση της ιταλικής πλευράς στις προσβλητικές αναφορές υπήρξε ακαριαία, συντονισμένη και σε ανώτατο θεσμικό επίπεδο. Μέσω ενός βίντεο που αναρτήθηκε στην πλατφόρμα X, η Τζόρτζια Μελόνι πέρασε στην αντεπίθεση, χαρακτηρίζοντας τις δηλώσεις του Τραμπ ως «καθαρή επινόηση» και δηλώνοντας ειλικρινά κατάπληκτη από τη στάση του. Η πρωθυπουργός αναρωτήθηκε δημόσια γιατί ο πρόεδρος των ΗΠΑ συμπεριφέρεται με αυτόν τον τρόπο απέναντι σε έναν πιστό σύμμαχο, αφήνοντας αιχμές ότι δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο.

Σε ιδιαίτερα αυστηρό τόνο, η Ιταλίδα πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι είναι απογοητευτικό το γεγονός πως ο Τραμπ δεν επιδεικνύει την ίδια αποφασιστικότητα απέναντι στους εχθρούς της Δύσης και των ΗΠΑ, τους ηγέτες των οποίων αντιμετωπίζει με «πολύ μεγαλύτερη επιείκεια». Το μήνυμά της κατέληξε με μια ξεκάθαρη δήλωση εθνικής υπερηφάνειας, τονίζοντας πως «ούτε εγώ, ούτε η Ιταλία ικετεύουμε ποτέ».

Οι πρακτικές διπλωματικές συνέπειες δεν άργησαν να φανούν. Ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών, Αντόνιο Ταγιάνι, ανακοίνωσε μέσω X την άμεση ματαίωση της προγραμματισμένης του επίσκεψης στις Ηνωμένες Πολιτείες (21-22 Ιουνίου), καταγγέλλοντας ανοιχτά τις «σοβαρές και προσβλητικές δηλώσεις» του Ντόναλντ Τραμπ. Η σοβαρότητα της κρίσης επισφραγίστηκε από την παρέμβαση του Προέδρου της Ιταλικής Δημοκρατίας, Σέρτζιο Ματαρέλα, ο οποίος επικοινώνησε άμεσα τηλεφωνικά με την πρωθυπουργό για να της εκφράσει την αλληλεγγύη του.

Τα γεωπολιτικά αίτια του ιστορικού ρήγματος

Η σημερινή εικόνα της απόλυτης ρήξης έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις εξαιρετικά θερμές σχέσεις που διατηρούσαν οι δύο ηγέτες στο πρόσφατο παρελθόν. Είναι ενδεικτικό ότι η Τζόρτζια Μελόνι ήταν η μοναδική Ευρωπαία ηγέτης που είχε προσκληθεί επισήμως στην ορκωμοσία του Ντόναλντ Τραμπ. Ωστόσο, η ριζική αλλαγή στάσης συνδέεται άμεσα με τις δραματικές εξελίξεις γύρω από τον πόλεμο στο Ιράν.

Ο καταλύτης της σύγκρουσης ήταν η κατηγορηματική άρνηση της ιταλικής κυβέρνησης να παραχωρήσει στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις την άδεια χρήσης μιας στρατηγικής αεροπορικής βάσης στη Σικελία, προκειμένου να πραγματοποιούν επιδρομές. Αυτή η απόφαση της Ρώμης εξόργισε τον Τραμπ, ο οποίος κατηγόρησε ευθέως την Ιταλία για απουσία στήριξης, δηλώνοντας ανοιχτά ότι η Μελόνι άλλαξε στάση.

Το ήδη βεβαρυμμένο γεωπολιτικό κλίμα επιδεινώθηκε περαιτέρω εξαιτίας του παράγοντα της εκκλησίας. Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε εξαπολύσει λεκτική επίθεση εναντίον του πάπα Λέοντα ΙΔ’, χαρακτηρίζοντάς τον «μαλακό απέναντι στο έγκλημα» και «καταστροφικό για την εξωτερική πολιτική», με αφορμή τις επικρίσεις του ποντίφικα για τον πόλεμο. Η σθεναρή δημόσια υπεράσπιση του Πάπα από την Τζόρτζια Μελόνι αποτέλεσε την τελευταία πράξη σε ένα δράμα ασυμφωνιών, προκαλώντας περαιτέρω την οργή του Τραμπ.