Τουρκία: Σκάνδαλο 20 δισ. δολαρίων με 500.000 επενδυτές – Παραίτηση στην τραπεζική εποπτεία και νέες συλλήψεις

• Σχεδόν 500.000 επενδυτές επηρεάζονται από τη χρηματοπιστωτική κρίση, που οδήγησε τις τουρκικές αρχές στην εκκαθάριση 131 επενδυτικών κεφαλαίων, αξίας άνω των 20 δισ. δολαρίων.
• Την παραίτησή του ζήτησε ο επικεφαλής της τραπεζικής εποπτείας, Σαχάπ Καβτσίογλου, εν μέσω καταγγελιών τις οποίες ο ίδιος απορρίπτει.
• Τρεις νέες προφυλακίσεις, μεταξύ των οποίων και του πρώην CEO της Takasbank, διευρύνουν την έρευνα για πιθανή χειραγώγηση μετοχών και παράνομες χρηματοπιστωτικές συναλλαγές.

Νέες διαστάσεις λαμβάνει το χρηματοπιστωτικό σκάνδαλο των 20 δισ. δολαρίων στην Τουρκία, καθώς οι έρευνες για φερόμενη χειραγώγηση της χρηματιστηριακής αγοράς επεκτείνονται στα ανώτερα κλιμάκια του τραπεζικού και εποπτικού συστήματος.

Ο επικεφαλής της τουρκικής Αρχής Τραπεζικής Ρύθμισης και Εποπτείας (BDDK), Σαχάπ Καβτσίογλου, ανακοίνωσε την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου ότι υπέβαλε αίτημα αποχώρησης στον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ενώ οι δικαστικές αρχές προχώρησαν σε νέες προφυλακίσεις στελεχών του χρηματοπιστωτικού κλάδου.

Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκονται 131 επενδυτικά κεφάλαια, συνολικού ενεργητικού που ξεπερνούσε τα 20 δισ. δολάρια, τα οποία προσέλκυσαν σχεδόν μισό εκατομμύριο επενδυτές.

Η αδυναμία ορισμένων κεφαλαίων να ανταποκριθούν σε αιτήματα εξαγοράς μεριδίων πυροδότησε κρίση ρευστότητας και οδήγησε τις τουρκικές εποπτικές αρχές σε παρέμβαση.

Παραίτηση στην τραπεζική εποπτεία

Ο Σαχάπ Καβτσίογλου, ο οποίος είχε αναλάβει την προεδρία της BDDK τον Ιούνιο του 2023, ανακοίνωσε ότι ζήτησε από τον Τούρκο πρόεδρο να τον απαλλάξει από τα καθήκοντά του.

Όπως ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, η απόφασή του συνδέεται με τις πρόσφατες καταγγελίες που αφορούν τον ίδιο και την εποπτική αρχή.

Ο Καβτσίογλου υποστήριξε ότι επιδίωξή του είναι να αποτραπεί περαιτέρω βλάβη στο κύρος του θεσμού.

Ο πρώην διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Τουρκίας έχει αρνηθεί οποιαδήποτε προσωπική εμπλοκή στην υπόθεση, δηλώνοντας ότι ούτε ο ίδιος ούτε η οικογένειά του διατηρούν επενδύσεις στα εμπλεκόμενα κεφάλαια.

Παράλληλα, απέρριψε καταγγελίες περί δωροδοκίας και υποστήριξε ότι η BDDK δεν είχε αρμοδιότητα επί των συγκεκριμένων επενδυτικών κεφαλαίων.

Μέχρι στιγμής δεν έχει αναφερθεί επίσημη ποινική κατηγορία σε βάρος του, ενώ δεν έχει αποσαφηνιστεί εάν ο πρόεδρος Ερντογάν έχει αποδεχθεί το αίτημα αποχώρησής του.

Νέες συλλήψεις στελεχών

Την ίδια ώρα, η έρευνα της Εισαγγελίας Κωνσταντινούπολης συνεχίζεται, με τις δικαστικές αρχές να διατάσσουν την προφυλάκιση τριών ακόμη στελεχών.

Σύμφωνα με το τουρκικό πρακτορείο Anadolu, μεταξύ αυτών βρίσκεται ο Γιουνούς Αρίντσι, πρώην διευθύνων σύμβουλος της Takasbank, του οργανισμού που διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην εκκαθάριση και στον διακανονισμό χρηματιστηριακών συναλλαγών στην Τουρκία.

Προφυλακίστηκαν επίσης ο Αλί Πασλί, συνιδρυτής της Adil Katilim Bank, και ο Ομέρ Μουράτ Γκιουλκάν, πρόεδρος της OMG Capital Advisors.

Συνολικά επτά ύποπτοι είχαν οδηγηθεί ενώπιον των δικαστικών αρχών, με τους υπόλοιπους τέσσερις να αφήνονται ελεύθερους υπό δικαστικούς περιορισμούς.

Η έρευνα έχει επεκταθεί σε πρόσωπα που κατείχαν υψηλόβαθμες θέσεις στον τραπεζικό κλάδο, στο χρηματιστήριο και στην κρατική διοίκηση.

Μεταξύ των προσώπων που έχουν προφυλακιστεί βρίσκεται και η Φατμά Μπετούλ Σαγιάν Καγιά, πρώην υπουργός και πρώην αναπληρώτρια πρόεδρος του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης.

Οι συλλήψεις και οι προφυλακίσεις πραγματοποιούνται στο πλαίσιο εν εξελίξει έρευνας και δεν συνιστούν καταδικαστικές αποφάσεις.

Πώς ξέσπασε η κρίση

Η υπόθεση αφορά ένα δίκτυο επενδυτικών κεφαλαίων που αναπτύχθηκε με ιδιαίτερα υψηλούς ρυθμούς τα προηγούμενα χρόνια.

Σύμφωνα με το Reuters, ορισμένα κεφάλαια τοποθετούσαν σημαντικό μέρος των διαθέσιμων πόρων τους σε μετοχές μικρότερων εταιρειών, με περιορισμένη εμπορευσιμότητα.

Η συγκέντρωση μεγάλων επενδύσεων σε συγκεκριμένους τίτλους μπορούσε να προκαλέσει έντονες μεταβολές στις τιμές τους, ενώ οι εισαγγελικές αρχές ερευνούν εάν υπήρχαν οργανωμένες πρακτικές τεχνητής ενίσχυσης των αποτιμήσεων.

Η κρίση κορυφώθηκε στα μέσα Σεπτεμβρίου, όταν ορισμένοι διαχειριστές κεφαλαίων δεν μπορούσαν να ανταποκριθούν στα αιτήματα επενδυτών που επιθυμούσαν να αποσύρουν τα χρήματά τους.

Η περιορισμένη δυνατότητα άμεσης πώλησης των μετοχών στις οποίες είχαν επενδύσει δημιούργησε σοβαρά προβλήματα ρευστότητας.

Οι εποπτικές αρχές αποφάσισαν στη συνέχεια την εκκαθάριση 131 επενδυτικών κεφαλαίων, τα οποία διαχειρίζονταν επτά εταιρείες.

Σχεδόν 500.000 επενδυτές

Η κρίση έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω του μεγέθους των κεφαλαίων και του αριθμού των επενδυτών που συμμετείχαν σε αυτά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που μετέδωσε το Reuters, τα επενδυτικά κεφάλαια είχαν συγκεντρώσει περισσότερα από 20 δισ. δολάρια σε ενεργητικό μέσα σε περίπου τρία χρόνια.

Σχεδόν 500.000 επενδυτές είχαν τοποθετήσει χρήματα σε αυτά, αναζητώντας υψηλές αποδόσεις σε ένα περιβάλλον έντονου πληθωρισμού και υποτίμησης της τουρκικής λίρας.

Μεταξύ των επενδυτών περιλαμβάνονταν επιχειρηματίες, πολιτικά πρόσωπα, πρώην κρατικοί αξιωματούχοι και ιδιώτες.

Ωστόσο, η αξία των περιουσιακών στοιχείων των κεφαλαίων δεν ισοδυναμεί με το ύψος των πραγματικών ζημιών.

Το τελικό οικονομικό κόστος για τους επενδυτές θα εξαρτηθεί από τις τιμές στις οποίες θα μπορέσουν να ρευστοποιηθούν οι τοποθετήσεις και την εξέλιξη της διαδικασίας εκκαθάρισης.

Οι καταγγελίες για οργανωμένο δίκτυο

Οι τουρκικές δικαστικές αρχές εξετάζουν το ενδεχόμενο οργανωμένης δράσης με στόχο τη χειραγώγηση χρηματιστηριακών τίτλων και την αποκόμιση παράνομων κερδών.

Ο υπουργός Δικαιοσύνης της Τουρκίας, Ακίν Γκιουρλέκ, έχει αναφερθεί στην πιθανή λειτουργία οργανωμένου εγκληματικού δικτύου με διασυνδέσεις στον χρηματοπιστωτικό τομέα.

Παράλληλα, έχει παρομοιάσει τις πρακτικές που ερευνώνται με σύστημα τύπου Ponzi, υποστηρίζοντας ότι η λειτουργία ορισμένων επενδυτικών σχημάτων δημιουργούσε την εικόνα μη βιώσιμων αποδόσεων.

Οι συγκεκριμένοι χαρακτηρισμοί αποτελούν θέσεις των τουρκικών αρχών στο πλαίσιο της έρευνας και όχι τελεσίδικες δικαστικές διαπιστώσεις.

Η εμπλοκή προσώπων που κατείχαν ανώτερες θέσεις στην κρατική διοίκηση και στις εποπτικές υπηρεσίες έχει ενισχύσει τις ανησυχίες για την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών ελέγχου της αγοράς.

Η επόμενη ημέρα

Η διεύρυνση της έρευνας και το αίτημα παραίτησης του επικεφαλής της BDDK δημιουργούν νέα ερωτήματα για τη λειτουργία του χρηματοπιστωτικού συστήματος της Τουρκίας.

Η υπόθεση έχει ήδη επηρεάσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών, καθώς η κρίση ρευστότητας ανέδειξε τους κινδύνους που συνδέονται με την τοποθέτηση μεγάλων κεφαλαίων σε μετοχές περιορισμένης εμπορευσιμότητας.

Το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό τόσο για την πορεία των δικαστικών ερευνών όσο και για την ολοκλήρωση της εκκαθάρισης των εμπλεκόμενων κεφαλαίων.

Με σχεδόν μισό εκατομμύριο επενδυτές να επηρεάζονται και στελέχη της χρηματοπιστωτικής εποπτείας να βρίσκονται στο επίκεντρο των εξελίξεων, η κρίση εξελίσσεται σε μια σημαντική δοκιμασία για τη διαφάνεια και την αξιοπιστία της τουρκικής κεφαλαιαγοράς.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ο αυτοκράτορας της AI  στο στόχαστρο: Το κατασκοπευτικό θρίλερ του Χουάνγκ και ο «ίλιγγος» διαδοχής στη Nvidia
• Ακίνητα: Γιατί το σπίτι γίνεται πιο δύσκολος στόχος στην Ελλάδα
• Θέρμανση: Πόσο ακριβότερα θα πληρώσουν για να ζεστάνουν τα σπίτια τους οι Έλληνες τον φετινό χειμώνα